Auteur: Marjolein Kooyman, Iffet Subaşı
Van de nieuwe burgemeester van Rotterdam wordt verwacht dat zij of hij actief wordt op social media. Maar hoe pak je dat aan als burgemeester? En wat levert het posten van berichten of vlogs eigenlijk op? Drie fervent bloggende burgemeesters vertellen.
Iedere vlog begint blindfluencer en burgemeester Tjarda Struik (38) van Leiderdorp met de zin: ,,Hoi ik ben Tjarda en ik ben de bijna blinde burgemeester van Leiderdorp.” Het is haar handelsmerk en maakt meteen duidelijk waarom haar ogen niet altijd naar de camera zijn gedraaid. ,,Voor iedereen boven de 30 ben ik Struik, iedereen daaronder kent mij als Tjarda.”
Met toegankelijke en vaak grappige filmpjes laat ze haar 205.000 volgers meekijken met haar werk. ,,Zo wordt de drempel om mij aan te spreken kleiner”, zegt ze. ,,En als ze me aanspreken, kennen ze me al en loopt het contact soepeler.” Een groot voordeel, zeker door haar slechte zicht. ,,Ik zie het vaak niet als mensen langslopen, jongeren roepen me dan gewoon, dat zorgt ervoor dat ik makkelijker contact met ze maak.”
Oog voor social media
In de zoektocht naar de nieuwe burgemeester van Rotterdam is dinsdag de profielschets gepresenteerd. Een opvallende eis op deze lijst: Oog hebben voor social media en het belang daarvan inzien. Ahmed Aboutaleb gebruikt social media nooit en sprak er zelfs zijn afschuw over uit. Van de nieuwe burgemeester wordt wel verwacht dat deze contact met de Rotterdammers maakt via X, TikTok of Instagram.
De burgemeester van Vijfheerenlanden, Sjors Fröhlich, is voornamelijk actief op X. Voor hem een ‘uitlaatklep’ en een platform om met inwoners in contact te blijven. Zo is hij wel vaker op de koffie geweest bij zijn volgers, vertelt hij.
Middelvinger
Zoals die ene keer aan het begin van zijn ambstperiode. Een volger schreef dat hij z’n middelvinger opsteekt, zodra hij boa’s op straat ziet. ,,Zo ongepast en niet respectvol”, vindt Fröhlich. ,,Ik heb diegene een bericht gestuurd met de vraag of we kennis kunnen maken. Het werd een waardevol gesprek.” Want als je eenmaal actief bent op social media, moet je reageren op je volgers, geeft Fröhlich mee als tip. ,,Fysieke gesprekken zijn het fijnst. Maar ik snap dat je als burgemeester van Rotterdam daar niet altijd de tijd voor hebt.”
Fröhlich gebruikt X ook als communicatiemiddel voor de media. ,,Dat werkt vaak beter en sneller dan dat er een persbericht uit moet via onze communicatieafdeling.”
Daarnaast deelt hij luchtige en grappige posts. Een foto van het draaiboek voor de lintjesregen bijvoorbeeld, waarin staat dat zijn microfoon uit staat als het Wilhelmus wordt gezongen. ,,Heb de indruk dat de kabinetsmedewerkers niet zulke hoge verwachtingen hebben van mijn zangcapaciteiten”, berichtte hij. Om blunders te voorkomen, wacht hij een halfuur voordat hij het de wereld in slingert. ,,Als het dan nog steeds leuk of grappig klinkt, deel ik het.”
Extra paar ogen
De Rotterdamse Laura Kersten adviseert politici en bestuurders over gebruik van social media. Het belangrijkste voordeel van het plaatsen van online berichten is dat het de kloof tussen de politiek en burgers kan verkleinen, zegt ook zij. ,,Je kunt bijvoorbeeld als burgemeester laten zien waar je mee bezig bent en hoe je dat aanpakt.”
De populairste berichten zijn vaak die over het privéleven of de persoonlijke situatie van de bestuurder. Dat wil niet zeggen dat je ook berichten moet posten over je gezin of kinderen. ,,Ook tijdens je werk kun je laten zien wat voor persoon je bent.” Bij grappige berichten of felle statements adviseert Kersten de toekomstige burgemeester om eerst een communicatiemedewerker mee te laten lezen. Die extra paar ogen kunnen voorkomen dat een ongepast bericht online verschijnt.
Frisjes in het buitenzwembad
Wie ook online héél actief is richting zijn inwoners: de burgemeester van Den Haag, Jan van Zanen. Hij houdt dagelijks fotodagboeken bij op de website van de gemeente. Die gaan over zijn slaaptekort, werkontbijtjes, iedere ochtend zwemmen in het buitenzwembad (‘Frisjes, maar heerlijk’), reisjes naar het buitenland. Maar ook over zijn kleindochters Florien en Jolein.
Privézaken delen vindt Van Zanen juist wel belangrijk, vertelt een woordvoerder. ,,Burgemeester ben je 24 uur per dag. Het is goed om te benadrukken dat mensen in het privé, net zo belangrijk zijn als de mensen die hij doordeweeks ontmoet als burgervader.” De fotodagboeken trekken de aandacht van zo’n 3000 bezoekers per maand.
Kort en grappig
Maak boodschappen kort, krachtig en grappig. Hapklare brokjes met een kwinkslag, adviseert de tiktokkende burgemeester Struik. ,,Ontwikkel een eigen stijl. Ik houd bijvoorbeeld van zelfspot.” En tot slot: Blijf jezelf. ,,Een heel gezaghebbende burgemeester die op Instagram heel amicaal doet, dat werkt niet. Kijkers voelen dat. Dat ziet er onnatuurlijk uit.”
De inhoud van een post kan een zoektocht zijn voor een vloggende burgemeester. Politieke berichten vermijdt Struik bijvoorbeeld. Laatst kreeg ze kritiek na een post over een vuilniswagen. ,,Ik droeg geen oranje waarschuwingsvestje op beeld en dat had ik wel moeten doen.”
Voorzittershamer
Om misverstanden of irritaties te voorkomen bericht Struik het liefst over zichzelf. Hoe ze als slechtziende burgemeester de vele beleidsstukken doorleest, wat de gemeente doet met de fietswrakken of hoe ze de voorzittershamer hanteert tijdens raadsvergaderingen.
Met het betrekken van haar privéleven is ze voorzichtiger geworden. ,,Ik doe het nog wel, want ik deed het daarvoor als blindfluencer ook. Maar soms wordt het mij ontraden om bijvoorbeeld mijn dochter in beeld te brengen.” Dat heeft dan vooral te maken met de privacy en veiligheid.
En de negatieve reacties? Die vallen best mee, zegt Struik. ,,Ik lees niet alles.” Soms stuurt ze een bericht na een vervelende reactie. ,,Dan wil ik weten waarom iemand zo reageert”, zegt ze. ,,Maar als je je hoofd boven het maaiveld uitsteekt heb je nu eenmaal haters en lovers.”
Tjarda Struik burgemeester van Leiderdorp. © Angeliek de Jonge